KOMENDA GŁÓWNA STRAŻY GRANICZNEJ
      AL. NIEPODLEGŁOŚCI 100
      02-514 WARSZAWA
      e-mail: boin.kg@strazgraniczna.pl

     www.strazgraniczna.pl

      ARCHIWUM STRAŻY GRANICZNEJ
      BIURO OCHRONY INFORMACJI
      UL. ŻOŁNIERSKA 4
      71-210 SZCZECIN
      e-mail: archiwum.sg@strazgraniczna.pl

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterDzisiaj2287
mod_vvisit_counterWszystkich3017018

Aktualnie: gości 45, 
botów 3 połączonych
IP gościa: 10.160.129.103
 , 
Dzisiaj: Lut 21, 2017
Start FORMACJE Rys historyczny Zarys tradycji muzealnictwa formacji granicznych
Zarys tradycji muzealnictwa formacji granicznych

Zarys tradycji muzealnictwa formacji granicznych

Pierwsza wzmianka o powołaniu instytucji gromadzącej muzealia formacji granicznych pochodzi z rozkazu Inspektoratu Straży Granicznej w Cieszynie z dnia 10 kwietnia 1928 roku, podającego do wiadomości rozkaz Komendanta Głównego SG (gen. Pasławskiego) z dnia 03. 04. 1928 roku:
„Przygotowana na rok 1929, Wystawa Krajowa w Poznaniu, ma na celu między innemi zobrazować rozwój administracji Państwa od chwili jego wskrzeszenia. W wystawie weźmie także udział i Straż Graniczna, przyczem materiał wystawowy posłuży w przyszłości jako źródło do historii ochrony granic w Polsce i stanowić będzie równocześnie podstawę mającego być odtworzonem muzeum Straży Granicznej. Przed przystąpieniem do gromadzenia materiałów wystawowych Inspektorzy Okręgowi nadeślą wnioski co do rodzaju eksponatów i ich ugrupowania. Kierować się będą przytem, należną zasadą, że przeznaczony na wystawę materiał powinien być tak wybrany i zestawiony, by poszczególne eksponaty mówiły same za siebie i możliwie nie wymagały objaśnień.‘’
Założenia te doczekały się realizacji dopiero w grudniu 1934 roku, gdyż wtedy właśnie ówczesny Komendant Główny SG gen. Jur - Gorzechowski wydał rozkaz nr 8/34 o utworzeniu przy KGSG muzeum:
„W tym celu polecam wszystkim Kierownikom Inspektoratów Okręgowych, Kierownictwu Ekspozytury Inspektoratu Ceł w Gdańsku, Komendantowi CSSG i Kierownictwu Egzekutywy Oddziału II przedkładać do KGSG wszystkie oryginalne przedmioty zebrane w służbie SG, pochodzące z przemytu i walki z nadużyciami akcyzowo-monopolowymi itp. Eksponaty te będą przechowywane w Muzeum SG i stanowić będą rzeczowy dowód działalności oraz zakresu Straży Granicznej”.
W dostępnym materiale źródłowym z lat 1928 – 1939 r. brak szerszych informacji na temat organizacji, zbiorów, muzeum, personelu itp. Wiadomo jedynie, że w 1937 r. nastąpiło przeniesienie Muzeum SG z Warszawy do Rawy Ruskiej, gdzie funkcjonowało do wybuchu II wojny światowej.
Po II wojnie światowej nie utworzono muzeum Wojsk Ochrony Pogranicza, w poszczególnych jednostkach (dowództwo, brygady) funkcjonowały natomiast sale tradycji, które nawiązywały wystrojem do tradycji bojowej Wojska Polskiego, prezentowały sylwetki „bohaterów WOP’’, żołnierzy którzy zginęli w ochronie granicy państwa. Przechowywano tam również kroniki brygad, batalionów granicznych. Opisywano w nich ważniejsze wydarzenia z życia pododdziału, które ilustrowano zdjęciami. Osobne kroniki prowadziły organizacje działające przy jednostkach – kluby sportowe, koła zainteresowań, kluby żołnierskie, organizacje rodzin wojskowych, koła oficerów rezerwy itp. Często były to inicjatywy własne danych środowisk, które dokumentowały życie formacji.
W dniu 22.09.1983 r. dowódca WOP generał brygady Feliks Stramik wydał zarządzenie nr 49 w sprawie utworzenia Sali Tradycji Wojsk Ochrony Pogranicza w obiekcie koszarowym Oddziału Zaopatrzenia i Obsługi Dowództwa WOP. Dniem uroczystego otwarcia był 16.06.1984 r., w trakcie obchodów 40-lecia PRL. Z relacji oficerów pracujących w latach 80-tych wynika, że na bazie zebranych zbiorów planowano uruchomienie muzeum WOP. W roku 1991 po rozformowaniu Wojsk Ochrony Pogranicza i utworzeniu Straży Granicznej zlikwidowano salę tradycji WOP, oddając zbiory broni do Centralnego Muzeum Wojska Polskiego, a pozostałe eksponaty przekazując do Koszalina (gdzie zasiliły salę tradycji późniejszego Ośrodka Szkolenia SG ). Od momentu sformowania Straży Granicznej tematyka i wystrój sal nawiązywały do tradycji Korpusu Ochrony Pogranicza i Straży Granicznej z okresu międzywojennego.

Bibliografia:

Archiwum Straży Granicznej – zespół Straż Graniczna 1928 -1939 r. sygn. 39, 262, 265.

 








skan_nr_1 skan_nr2 skan_nr3 skan_nr4
skan_nr_5 skan_nr_6 skan_nr_7


 
© 2011 Komenda Główna Straży Granicznej
Projekt graficzny: Katarzyna Sadło
webmaster: Zbigniew Malinowski
Wykonanie: Archiwum Straży Granicznej
Serwis informacyjny SG